پرش به محتوا

قبرس

مختصات: ۳۵°۰۸′ شمالی ۳۳°۲۸′ شرقی / ۳۵.۱۳۳°شمالی ۳۳.۴۶۷°شرقی
ویکی‌پدیا، آزادِ دانشنومه، جه
قبرس
Kıbrıs Cumhuriyeti ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
پرچم
نشون
ملّی شعار:
Cyprus in your heart
Cyprus yn dy galon ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
ملّی سرود:
اتا خونِش آزادی وسر
نقشه
جوغرافی
بلند چکل
کوه المپوس (قبرس) [FA] ترجمه (۱٬۹۵۲ متر) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
جول‌ترین نقطه
گتی
۹٬۲۵۱
ئو
۲
جمعیت
نیشتگا
رسمی زوون(ون)
جمعیت
۸۰۱٬۶۲۲
مرد
۶۲۶٬۷۷۵[۳] (۲۰۲۲) — ۶۱۵٬۶۳۷[۳] (۲۰۱۹) — ۶۱۹٬۹۳۲[۳] (۲۰۲۰) — ۶۲۳٬۱۵۴[۳] (۲۰۲۱) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
زن
۶۲۴٬۷۱۳[۳] (۲۰۲۲) — ۶۱۳٬۱۹۹[۳] (۲۰۱۹) — ۶۱۷٬۶۰۵[۳] (۲۰۲۰) — ۶۲۱٬۰۳۴[۳] (۲۰۲۱) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
شهری جمعیت
۸۳۷٬۳۸۳[۳] (۲۰۲۲) — ۸۲۰٬۹۲۴[۳] (۲۰۱۹) — ۸۲۶٬۹۳۵[۳] (۲۰۲۰) — ۸۳۱٬۸۱۴[۳] (۲۰۲۱) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
روستایی جمعیت
۴۱۴٬۱۰۵[۳] (۲۰۲۲) — ۴۰۷٬۹۱۲[۳] (۲۰۱۹) — ۴۱۰٬۶۰۲[۳] (۲۰۲۰) — ۴۱۲٬۳۷۴[۳] (۲۰۲۱) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
امید زندگی
۸۰٫۵۰۸[۴] (۲۰۱۶) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
نٮظام
حکومت نوع
بالاترین مقوم
نیکوس کریستودولیدس [FA] ترجمه[۵] (۲۰۲۳ – ) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
حکومت رئیس
نیکوس کریستودولیدس [FA] ترجمه[۵] (۲۰۲۳ – ) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
موقننه قووه
House of Representatives [EN] ترجمه[۶] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
قضائیه قووه
The Supreme Court of Cyprus [EN] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
موجریه قووه
Government of Cyprus Republic [EN] ترجمه[۷] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
دکته إتفاقون
بساتن
۱۶ آگوست ۱۹۶۰ ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
بریتانیا جه
جینی ضریب
عدد
۳۱٫۲[۸] (۲۰۱۹) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
إنسانی توسعه شاخص
شاخص
۰٫۸۹۶[۹] (۲۰۲۱) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
بیکاری نرخ
إقتٮصاد
پول واحد
مرکزی بانک
بانک مرکزی قبرس [FA] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
أفزوده أرزش مالیات نرخ
۱۹ ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
قانونی سند
۱۸ ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
بازنشسته بوستن سند
۶۵ ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
نمادون
اینترنت کد
دریایی شىناسایی إشماره
209 — 210 — 212 ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
ایزو ۳۱۶۶–۱ آلفا-۲
CY ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
تٮلفون کُد
۳۵۷+
دیگه چیون
رانندگی جهت
چپ [FA] ترجمه[۱۱] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
وبسایت
cyprus.gov.cy (یونانی، انگلیسی) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین

قَبرِس اتا جزیره‌ای کشور هسته که مدیترانه دله دَره و ونه شرقی قِسمتون جه هسته. این کشور ِنیشتنگا (=پایتخت) نیکوزیا هسته. قبرس دله دِتا بخش شمالی قبرس (ترک‌هِنیشت) و یونانی‌هِنیشت وجود دارنه که هر دِتا دله ترکی و یونانی رسمی زوون هسته. یونانی‌ها ارتودوکس و ترکون مسلمون هستنه. جزیره‌یِ جمعیت یک میلیون و صد هزار نفر هسته و جنوبی قبرس دله ۸۴۰ هزار نفر درنه. ۷۷ درصد مردمون یونانی و ۱۸ درصد ترک هستنه.

قبرس ِجزیره، ساردنی و سیسیل په، مدیترانه‌یِ سومین گتِ جزیره هسته.[۱۲] قبرس دله خله توریسم مردمون وسّه درآمد یانّه. این کشور اروپا اتحادیه دله عضو هسته و ۱ ژانویه ۲۰۰۸ یورو حوزه دله دَربموئه.


تاریخ

[دچی‌ین]
اتا تاریخی نقشه قبرس جه

این جزیره اتی استراتژی منطقه دله کَته و همینسه تاریخ دله خله کشورون من‌جمله هیتیون، آشوریون، مصریون، ایرانیون، یونانیون، رومیون، بیزانسیون، عثمانیون و عربون وه ره فتح هاکردنه.

استعمارکَری گادِر بریتانیا این جزیره ره بَییته اما جهونی جنگ دوم دله ونه اقتصاد و نفوذ کم بیّه و مجبور بَیی‌یه که شه نیروئون ره قبرس دله جه بریم بَکشه. این گادِر سه‌تا دولِت که انگلیس، یونان و ترکیه بینه، دِ تا قبرسی رهبر جه روز ۱۱ فوریه ۱۹۵۹ اتا پیمون دَوِستنه که قدرت ونه نسبت ۷ به ۳ جه یونانی‌تبارون و ترک‌تبارون میون تقسیم بَواشه. قبرس سال ۱۹۶۰ میلادی (مازرونی ۱۴۷۲ سال) شه استقلال ره بریتانیا جه اعلام هاکرده و بریتانیا، یونان و ترکیه ونه حاکمیت حق ره تضمین هاکردنه.

دسامبر سال ۱۹۶۳، ترکون و یونانی‌تبارون اختلاف پیدا هاکردنه که چتی ونه پیمون ره اجرا هاکِنِن. این قضیه سَره یونانیون کانلی نوئل (= خونی کریسمس) ره پیش بیاردنه و ترک‌تبارون ره دولت دله اخراج هاکردنه و مسلحونه اقدامات ره پیش بَییتنه.[۱۳] این کارها په، ترکون مجبور بَیینه جزیره جه فِرار هاکِنِن و حدود ۲۵ هزار نفر ترک جزیره جه آواره بَیینه.[۱۴] درگیریون شروع بَیینه که ۱۱ سال دمباله پیدا هاکرده.[۱۵] و متحد ملل سازمان سال ۱۹۶۴ صلح ِپاسبون ِنیرو ره بَرِسنی‌یه جزیره دله.[۱۴]

سال ۱۹۷۴ ماکاریوس سوم، قبرس ِرئیس جمهور، اتا کودتا، که یونان ِنظامیون ونه سَره نقش داشتنه، دله عزل بیّه و ترکیه حمله هاکرده و ترکی‌هنیشت مناطق که شمالی قسمتون ره شامل بی‌یه ره، شه ارتش جه بَییته.[۱۶] این کار ِپه اتی بحران پیش بمو و شمالی قبرس ترک جمهوری اعلام استقلال هاکرده ولی فقط ترکیه وه ره برسمیت بشناسی‌یه.

تقسیمات

[دچی‌ین]

قبرس دله شیش‌تا استان دارنه. این استان‌ها نوم فاماگوستا، کیرنیا، لارناکا، لیماسول، نیکوزیا، و پافوس هسته.[۱۷]

نقشهاستان‌هایونانی نومترکی نوم
پافوسنیکوزیالیماسوللارناکاکیرنیاآیاناپا ِاستان (فاماگوستا)آکروتیریدکلیا
فاماگوستا
Αμμόχωστος (Ammochostos)
Gazimağusa/Mağusa
کیرنیا
Κερύvεια (Keryneia)
Girne
لارناکا
Λάρνακα (Larnaka)
Larnaka/İskele
لیماسول
Λεμεσός (Lemesos)
Limasol/Leymosun
نیکوزیا
Λευκωσία (Lefkosia)
Lefkoşa
پافوس
Πάφος (Pafos)
Baf/Gazibaf

مردمون

[دچی‌ین]

قبرس دله ۸۰٪ یونانی‌تبار، ۱۸٪ ترک‌تبار و ۲٪ دیگه مسیحیون (مارونی، لاتینی کاتولیک و ارمنی) جه هستنه.[۱۸][۱۹][۲۰][۲۱]

پانویس

[دچی‌ین]
  1. ↑ ونه نوم اینجه بمو: قانون اساسی قبرس. مدخل: 3. اثر یا نومِ زوون: یونانی. انتشارِ تاریخ: ۱۶ آگوست ۱۹۶۰.
  2. ↑ ونه نوم اینجه بمو: قانون اساسی قبرس. جزئی از: ۳. اثر یا نومِ زوون: یونانی. انتشارِ تاریخ: ۱۶ آگوست ۱۹۶۰.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 ناشر: World Bank Open Data. هارشی‌ین تاریخ: ۷ اکتبر ۲۰۲۴.
  4. ↑ "یونسکو. موسسه آماری".
  5. 1 2 مرجع لینک: https://www.gov.cy/en/resumes/nikos-christodoulides/. هارشی‌ین تاریخ: ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۵.
  6. ↑ مرجع لینک: https://www.parliament.cy/en/house-of-representatives.
  7. ↑ مرجع لینک: https://www.gov.cy/en/government/.
  8. ↑ مرجع لینک: https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI.
  9. ↑ "Human Development Report". برنامه عمران ملل متحد. 2022. {{cite web}}: تاریخ وارد شده در |date= را بررسی کنید (کمک)
  10. ↑ مرجع لینک: http://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS.
  11. ↑ مرجع لینک: http://chartsbin.com/view/edr.
  12. ↑ Akdeniz'de Gizli Petrol Savaşı
  13. ↑ (Papadakis ۲۰۰۵، ۸۲)
  14. 1 2 Kliot ۲۰۰۷, ۵۹.
  15. ↑ (Demirtaş-Coşkun ۲۰۱۰، ۳۹)
  16. ↑ خوشبینی زیاد نسبت به موفقیت مذاکرات قبرس
  17. ↑ "EUROPA – The EU at a glance – Maps – Cyprus". Europa (web portal). Retrieved 27 March 2009.
  18. ↑ Boyle, Kevin; Sheen, Juliet (1997). Freedom of Religion and Belief: A World Report. Routledge. p. 288. ISBN 0-415-15978-4.
  19. ↑ Salih, Halil Ibrahim (2004). Cyprus: Ethnic Political Counterpoints. University Press of America. p. 121. ISBN 0-415-15978-4.
  20. ↑ Karoulla-Vrikki, Dimitra (2009). "Greek in Cyprus: Identity Oscillations and Language Planning". In Georgakopoulou, Alexandra; Silk, M.S. (eds) (eds.). Standard languages and language standards: Greek, past and present. Ashgate Publishing. p. 188. ISBN 0-7546-6437-6. {{cite book}}: |editor2-first= نام عام دارد (کمک)
  21. ↑ Hadjipavlou, Maria (2002). "Cyprus: A Partnership Between Conflict Resolution and Peace Education". In Salomon, Gavriel; Nevo, Baruch (eds) (eds.). Peace Education: The Concept, Principles, and Practices Around the World. Routledge. p. 195. ISBN 0-8058-4193-8. {{cite book}}: |editor2-first= نام عام دارد (کمک)

منابع

[دچی‌ین]