صفحهٔ اصلی

دانشنامه‌ای آزاد که همه می‌توانند آن را ویرایش کنند؛
با ۸٬۲۳۴ کاربر فعال و ۱٬۱۰۰٬۲۴۷ مقاله به زبان فارسی

مقالهٔ برگزیده

کیک یا گتو گونه‌ای شیرینی است که خاستگاه اروپایی دارد. واژهٔ فارسی کیک (مستقیماً) از واژهٔ انگلیسی cake است و آن هم احتمالاً برگرفته از نروژی باستان kaka و آن هم از ژرمنی غربی kokon است. زمان ظاهر شدن این واژه در زبان انگلیسی از سال ۱۳۰۰ میلادی بوده است. اگرچه به باور باستان‌شناسان این خوراک از زمان‌های باستان وجود داشته است، اما تصوری که از کیک امروزی وجود دارد و سه ویژگیِ شیرین بودن، سبکی و بافت اسفنجی را در ذهن مجسم می‌کند، نوعی شیرینی است که از میانهٔ سدهٔ هجدهم به وجود آمده است. آرد، شکر، تخم مرغ و کره چهار ماده‌ای هستند که بیش از مواد دیگر در کیک به کار برده می‌شوند. کیک‌ها به‌طور کلی به دو گروه بزرگ غیرچرب یا کیک‌های اسفنجی و چرب یا کیک‌های کره‌ای تقسیم می‌شوند. تفاوت کیک‌های کره‌ای با کیک‌های اسفنجی در اینست که برخلاف کیک‌های اسفنجی حباب داخل این نوع کیک در اثر وارد کردن هوا توسط به‌هم‌زدن شکر و تخم مرغ به وجود نیامده است بلکه عامل اصلی در به وجود آمدن حباب در این نوع کیک‌ها، ایجاد گاز در داخل کیک، بخاطر استفاده از یک عامل ورآورنده نظیر بیکینگ پودر است. همچنین کیک کره‌ای از نظر وزنی سنگین است درصورتی‌که سبک بودن، از ویژگی‌های یک کیک اسفنجی است. کیک از موادی است که در اثر تماس با هوا خشک می‌شود و به همین علت در روش‌های تزیینی معمول است که سطح کیک به‌طور کامل با مواد پوشانده شود. بدین وسیله سدی در برابر عبور هوا به وجود آمده و باعث دوام بیشتر کیک خواهد شد. کیک‌ها ممکن است با توجه مناسبتی که برای آن‌ها در نظر گرفته شده طبقه‌بندی شود. به عنوان مثال، کیک عروسی و کیک تولد از جمله کیک‌هایی هستند که در درجه اول با توجه به جشنی که برای آن‌ها در نظر گرفته شده، شناخته می‌شوند.

ادامه… مقاله‌های برگزیده – مقالهٔ امروز

آیا می‌دانستید که …؟

… نام مستعار لوسی در همان شبی که این فسیل کشف شد، از ترانهٔ لوسی در آسمان با الماس‌ها گروه بیتلز گرفته شد و نام اتیوپیایی او در زبان امهری به معنی «تو شگفت‌انگیزی» است؟ (در تصویر)
… از گیاه پوماتو می‌توان هم سیب‌زمینی و هم گوجه‌فرنگی برداشت کرد؟
… ارنو روبیک برای حل کردن مکعب روبیک، مکعبی که خودش اختراع کرده بود، بیش از یک ماه وقت صرف کرد؟
… برپایهٔ برآوردهای بعدی مقام‌های سیا، پروازهای شناسایی لاکهید یو-۲ و ای-۱۲ در اواخر دههٔ ۱۹۵۰ و دههٔ ۱۹۶۰ بیش از نیمی از گزارش‌های شیء ناشناس پرنده را تشکیل می‌دادند؟
… تجارت الماس‌های خونین که به تأمین مالی جنگ‌های داخلی در آفریقا کمک می‌کرد، به شکل‌گیری نظام گواهی‌نامه فرایند کیمبرلی و ایجاد یک نظام بین‌المللی صدور گواهی برای الماس‌های خام انجامید؟
… راینولد مسنر نخستین کوهنوردی است که توانسته است همه ۱۴ قله بالای ۸۰۰۰ متر را فتح کند؟

بیشتر… – پیشنهاد یک مقاله

دربارهٔ ویکی‌پدیا

ویکی‌پدیا دانشنامه‌ای اینترنتی با بیش از ۳۲۹ زبان با محتوای آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و هر کس که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تواند مقاله‌های آن را ویرایش کند. هدف ویکی‌پدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبان‌های زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکی‌مدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکی‌واژه، ویکی‌کتاب، ویکی‌گفتاورد، ویکی‌خبر، ویکی‌دانشگاه، ویکی‌سفر، ویکی‌داده و ویکی‌گونه را پدیدآوردند.

ویکی‌پدیای فارسی دو سال پس از شروع پروژهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و اکنون در ردهٔ نوزدهم ویکی‌پدیاها قرار دارد و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب می‌شود. ویکی‌پدیای فارسی هم اکنون (۷ آبان ۱۴۰۵ خورشیدی) ۱٬۱۰۰٬۲۴۷ نوشتار دارد.

ادامه… ویکی‌پدیا، بدون نیاز به اینترنت

از میان خبرها

لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا

لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا (در تصویر) بار دیگر به ریاست‌جمهوری برزیل انتخاب شد.
در انتخابات پارلمانی صربستان، فهرست دانشجویی با شکست الکساندر ووچیچ، رئیس‌جمهور پیشین، اکثریت کرسی‌ها را به دست آورد.
در اردن، تیراندازی در یک کلیسا نه کشته بر جای گذاشت.
دو آسیب‌پذیری امنیتی با شدت بالا در پی‌اچ‌پی خدمات برخط بسیاری را مختل کرد.
حمله‌ای پهپادی به یک بازار در منطقهٔ مورد مناقشهٔ ابیی در مرز سودان جنوبی و سودان دست‌کم ۲۲۰ کشته بر جای گذاشت.

یادبودها

امروز: پنجشنبه، ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶ میلادی برابر ۷ آبان ۱۴۰۵ هجری خورشیدی و ۱۷ جمادی‌الاول ۱۴۴۸ هجری قمری (UTC)

در ترکیه: روز جمهوری، در ایران: روز نوجوان

رویدادها

۵۳۹ پیش از میلاد - روز کوروش بزرگ: کوروش بزرگ بنیانگذار امپراتوری هخامنشیان در ایران، شهر بابِل، بزرگترین شهر دنیای باستان و مرکز تمدن بابل را فتح کرد.
۱۹۱۸ - کرواسی از پادشاهی اتریش-مجارستان اعلان استقلال کرد.
۱۹۲۳ - حکومت امپراتوری عثمانی منقرض و سیستم حکومتی «جمهوری» جایگزین شد. مصطفی کمال پاشا از افسران ترک، سلطان محمد پنجم آخرین امپراتور عثمانی را به تبعید فرستاد و خود نخستین رئیس‌جمهور ترکیه شد.
۱۹۵۶ - در جریان تیراندازی پلیس مرزی اسراییل در مرز اردن، ۴۸ غیرنظامی عرب از جمله ۶ زن و ۲۳ کودک ۸ تا ۱۷ ساله جان باختند، این واقعه با عنوان کشتار کفرقاسم شناخته می‌شود.
۲۰۰۴ - اختتامیه بازی‌های المپیک آتن (در تصویر) برگزار شد.
۲۰۰۴، نمایندگان اعضای اتحادیهٔ اروپا عهدنامهٔ ایجاد اولین قانون اساسی اتحادیه اروپا را در رم امضا کردند.

زادروزها

۱۸۷۹ - زادروز فرانتس فون پاپن افسر، سیاستمدار و جانشین صدراعظم آلمان در سال ۱۹۳۲، معاون آدولف هیتلر
۱۸۹۷ - زادروز یوزف گوبلس سیاستمدار ناسیونال سوسیالیست آلمانی، وزیر رایش برای تبلیغات و روشنگری مردم از ۱۹۳۳ تا ۱۹۴۵
۱۹۳۸ - زادروز الن جانسون سیرلیف بیست و چهارمین رئیس‌جمهور لیبریا، برندهٔ جایزه صلح نوبل به همراه توکل کرمان
۱۹۵۰ - زادروز عبدالله گل یازدهمین رئیس‌جمهور کشور ترکیه
۱۹۷۰ - زادروز ادوین فن در سار فوتبالیست هلندی
۱۹۷۱ - زادروز وینونا رایدر بازیگر آمریکایی

درگذشت‌ها

۱۶۱۸ - درگذشت والتر رالی نویسنده، شاعر، کاشف و جهانگرد انگلیسی
۱۷۸۳ - درگذشت ژان لو رون دالامبر ریاضیدان، فیزیکدان و فیلسوف فرانسوی
۱۹۱۱ - درگذشت جوزف پولیتزر روزنامه‌نگار معروف آمریکایی، بنیانگذار جایزهٔ ادبی پولیتزر
۱۹۴۹ - درگذشت گئورگ گورجیف عارف روس
۱۹۷۱ - درگذشت آرنه تیسلیوس زیست شیمیدان سوئدی، برندهٔ جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۴۸

→ روز قبل – روز بعد ←
یادبودهای اکتبر – یادبودهای بیشتر…