เจ้าอยู่หัว
(Redirected from พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว)
Thai
[edit]Etymology
[edit]Clipping of พระพุทธเจ้าอยู่หัว (prá-pút-tá-jâao-yùu-hǔua, literally “Lord Buddha on head(s)”).[1][2] By surface analysis, เจ้า (jâao, “lord”) + อยู่ (yùu, “to be (on)”) + หัว (hǔua, “head”), literally “lord on head(s)”.
Suggested to mean (1) "one with Lord (Buddha) on his head", based on the old belief that a buddha-to-be has a Buddha figure on his head;[1] or (2) "one who is Lord (Buddha) on our heads", based on the old belief that treats kings as buddhas.[3][4]
Pronunciation
[edit]| Orthographic | เจ้าอยู่หัว e t͡ɕ ˆ ā ɒ y ū ˋ h ạ w | |
|---|---|---|
| Phonemic | จ้าว-หฺยู่-หัว t͡ɕ ˆ ā w – h ̥ y ū ˋ – h ạ w | |
| Romanization | Paiboon | jâao-yùu-hǔua |
| Royal Institute | chao-yu-hua | |
| (standard) IPA(key) | /t͡ɕaːw˥˩.juː˨˩.hua̯˩˩˦/(R) | |
Noun
[edit]เจ้าอยู่หัว • (jâao-yùu-hǔua)
- (พระ~) used as a title for or a term of address to a king, and used as an honorific prefix or suffix to the name of a king
Related terms
[edit]- เจ้าเหนือหัว
- พ่ออยู่หัว
- แม่อยู่หัว (mɛ̂ɛ-yùu-hǔua)
- เหนือหัว
- องค์เหนือหัว
References
[edit]- ↑ 1.0 1.1 กฎหมายตราสามดวง: พระธรรมสาตร และหลักอินทภาษ ฉบับราชบัณฑิตยสภา (in Thai), กรุงเทพฯ: สำนักงานราชบัณฑิตยสภา, 2015, →ISBN, page 42: “พระพุทธิเจ้าอยู่หัว ในที่นี้หมายถึงพระเจ้าอยู่หัว ตามรูปศัพท์หมายถึงพระองค์ผู้มีพระพุทธเจ้าอยู่เหนือพระเศียร คือพระโพธิสัตว์”
- ^ “พระราชอำนาจ ตอนที่ 2: ทำไมพระมหากษัตริย์จึงทรงเป็นพระเจ้าอยู่หัวและพระเจ้าแผ่นดินสำหรับคนไทย”, in mgronline.com[1] (in Thai), 27 September 2024, archived from the original on 30 September 2024
- ^ กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม (8 July 2024), “ความหมายของคำว่า “พระเจ้าแผ่นดิน-พระเจ้าอยู่หัว-เจ้าชีวิต””, in silpa-mag.com[2] (in Thai), archived from the original on 20 January 2025
- ^ “พระราชอำนาจ ตอนที่ 2: ทำไมพระมหากษัตริย์จึงทรงเป็นพระเจ้าอยู่หัวและพระเจ้าแผ่นดินสำหรับคนไทย”, in mgronline.com[3] (in Thai), 27 September 2024, archived from the original on 30 September 2024