พระพุทธเจ้าอยู่หัว
Thai
[edit]Alternative forms
[edit]Etymology
[edit]Compound of พระพุทธเจ้า (prá-pút-tá-jâao, “Lord Buddha”) + อยู่ (yùu, “to be (on)”) + หัว (hǔua, “head”), literally “Lord Buddha on head(s)”.
Suggested to mean (1) "one with Lord Buddha on his head", based on the old belief that a buddha-to-be has a Buddha figure on his head;[1] or (2) "one who is Lord Buddha on our heads", based on the old belief that treats kings as buddhas.[2][3]
Pronunciation
[edit]| Orthographic | พระพุทธเจ้าอยู่หัว b r a b u d dʰ e t͡ɕ ˆ ā ɒ y ū ˋ h ạ w | |
|---|---|---|
| Phonemic | พฺระ-พุด-ทะ-จ้าว-หฺยู่-หัว b ̥ r a – b u ɗ – d a – t͡ɕ ˆ ā w – h ̥ y ū ˋ – h ạ w | |
| Romanization | Paiboon | prá-pút-tá-jâao-yùu-hǔua |
| Royal Institute | phra-phut-tha-chao-yu-hua | |
| (standard) IPA(key) | /pʰra˦˥.pʰut̚˦˥.tʰa˦˥.t͡ɕaːw˥˩.juː˨˩.hua̯˩˩˦/(R) | |
Noun
[edit]พระพุทธเจ้าอยู่หัว • (prá-pút-tá-jâao-yùu-hǔua)
- (archaic) used as a title for or a term of address to a king
Derived terms
[edit]- เจ้าอยู่หัว (jâao-yùu-hǔua)
References
[edit]- ^ กฎหมายตราสามดวง: พระธรรมสาตร และหลักอินทภาษ ฉบับราชบัณฑิตยสภา (in Thai), กรุงเทพฯ: สำนักงานราชบัณฑิตยสภา, 2015, →ISBN, page 42: “พระพุทธิเจ้าอยู่หัว ในที่นี้หมายถึงพระเจ้าอยู่หัว ตามรูปศัพท์หมายถึงพระองค์ผู้มีพระพุทธเจ้าอยู่เหนือพระเศียร คือพระโพธิสัตว์”
- ^ กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม (8 July 2024), “ความหมายของคำว่า “พระเจ้าแผ่นดิน-พระเจ้าอยู่หัว-เจ้าชีวิต””, in silpa-mag.com[1] (in Thai), archived from the original on 20 January 2025
- ^ “พระราชอำนาจ ตอนที่ 2: ทำไมพระมหากษัตริย์จึงทรงเป็นพระเจ้าอยู่หัวและพระเจ้าแผ่นดินสำหรับคนไทย”, in mgronline.com[2] (in Thai), 27 September 2024, archived from the original on 30 September 2024