พิพิธภัณฑ์หล่มศักดิ์
| ก่อตั้ง | 23 เมษายน พ.ศ. 2559[1] |
|---|---|
| ที่ตั้ง | เลขที่ 25 ถนนสุริยะวงษา ตำบลหล่มสัก อำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์[2] |
| พิกัดภูมิศาสตร์ | 16°46′39″N 101°14′49″E / 16.7776242°N 101.2469581°E |
| ประเภท | พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์, พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น |
| ผู้ก่อตั้ง | กิตติ พั้วช่วย[3] |
| เจ้าของ | เทศบาลเมืองหล่มสัก |
พิพิธภัณฑ์หล่มศักดิ์ เป็นพิพิธภัณฑ์ในตำบลหล่มสัก อำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์ เดิมเป็นอาคารสำนักงานเทศบาลเมืองหล่มสักหลังเก่า
ประวัติ
พื้นที่ที่ตั้งอาคารพิพิธภัณฑ์หล่มศักดิ์เดิมเป็นจวนเจ้าเมืองและศาลากลางของเมืองหล่มสัก ต่อมาปรับเปลี่ยนให้เป็นที่ตั้งของสำนักงานเทศบาลเมืองหล่มสัก อาคารมีรูปแบบสถาปัตยกรรมแบบอาณานิคม (colonial architecture) สมัยรัชกาลที่ 5 ภายหลังมีการย้ายสำนักงานเทศบาลเมืองหล่มสักไปบนถนนวจี กิตติ พั้วช่วย นายกเทศมนตรีเมืองหล่มสัก มีความคิดจะปรับปรุงอาคารสำนักงานเทศบาลเมืองหล่มสักหลังเก่ามาเป็นพิพิธภัณฑ์เพื่อจัดแสดงเกี่ยวประวัติศาสตร์และวิถีชีวิตของชาวไทหล่ม ตั้งชื่อพิพิธภัณฑ์ว่า "พิพิธภัณฑ์หล่มศักดิ์" โดยสะกดว่า "หล่มศักดิ์" เพื่ออนุรักษ์การสะกดแบบดั้งเดิมของ "หล่มสัก" ไว้ การสร้างพิพิธภัณฑ์ได้รับความร่วมมือจากชาวเมืองหล่มศักดิ์และส่วนราชการต่าง ๆ ใช้เวลา 8 ปี[3][4]
พิพิธภัณฑ์หล่มศักดิ์มีพิธีเปิดอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 23 เมษายน พ.ศ. 2559 พร้อมกับพิธีเปิดโครงการถนนคนเดินไทหล่ม (สายวัฒนธรรม) ประจำปี 2559 เข้าสู่ปีที่ 5 โดยบัณฑิตย์ เทวีทิวารักษ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดเพชรบูรณ์ในขณะนั้น เป็นประธานในพิธีเปิด[1]
ส่วนจัดแสดง
พิพิธภัณฑ์หล่มศักดิ์ แบ่งส่วนจัดแสดงเป็น 10 ห้อง ดังนี้[5][6]
- ห้องประชาสัมพันธ์: ห้องแรกสำหรับให้ข้อมูลของห้องจัดแสดงทั้ง 10 ห้อง มีแผนผังของห้องจัดแสดงต่าง ๆ
- ห้องภาพยนตร์: ห้องฉายภาพยนตร์ขนาดสั้นแนะนำเมืองหล่มสัก ภาพยนตร์มีการฉายทั้งด้านหน้าและด้านหลังของห้อง โดยเก้าอี้สำหรับชมสามารถหมุนได้รอบด้าน
- ห้องเมืองหล่มสักในอดีต: จัดแสดงจำลองเมืองหล่มสักในอดีต ประกอบด้วยร้านค้าและสถานที่ต่าง ๆ รวม 9 แห่ง ได้แก่
- ร้านตัดผมนายปรีชา ขาแหย่ง
- โรงสูบฝิ่นหล่มสัก
- ร้านกาแฟมุ้ยหลี (ร้านยายคำมวล)
- โรงหนังเบญจบันเทิง
- บ่อน้ำสร้าง
- น้ำซึมบ่อทรายหรือน้ำสร้างทราย
- หอนาฬิกาเมืองหล่มสัก
- แท่งคอนกรีต อนุสรณ์การสร้างถนนมิตรภาพสายพิษณุโลก-หล่มสัก
- โรงเรียนศักดิ์วิทยาคาร
- ห้องเสน่ห์เมืองหล่มสัก: จัดแสดงเกี่ยวกับอาชีพของคนเมืองหล่มศักดิ์ที่น่าสนใจ 2 อาชีพ ได้แก่
- อาชีพสามล้อถีบ นำเสนอเกี่ยวกับน้าใหญ่ คนขับสามล้อถีบคันสุดท้ายที่ยังคงทำงานอยู่แถวถนนคนเดินไทหล่ม
- อาชัพตีมีด นำเสนอเกี่ยวกับกลุ่มตีมีดโบราณบ้านใหม่ ที่มีบรรพบุรุษมาจากเมืองเวียงจันทน์ ประเทศลาว
- ห้องหล่มสักเมื่อวันวาน: จัดแสดงกำแพงภาพรวบรวมความทรงจำของเมืองหล่มสัก กำแพงฝั่งซ้ายเป็นภาพ "วันนี้ที่หล่มสัก" ฝั่งขวาเป็นภาพ "หล่มสักในวันวาน" เพื่อเปรียบเทียบพัฒนาการในด้านต่าง ๆ นอกจากนี้ยังจัดแสดงพระบรมฉายาลักษณ์แสดงพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (รัชกาลที่ 9) และพระบรมวงศานุวงศ์ เมื่อครั้งเสด็จพระราชดำเนินเยือนเมืองหล่มสัก กลางห้องยังจัดแสดงหุ่นขี้ผึ้งหญิงชาวไทหล่มสวมเสื้อเบี่ยงแพร นุ่งผ้าซิ่นหัวแดงตีนก่าน เกล้าผมมวย อันเป็นเอกลักษณ์ของการแต่งกายแบบหญิงชาวไท่หล่มโบราณ
- ห้องจังหวัดหล่มศักดิ์: นำเสนอเกี่ยวกับการปกครองของเมืองหล่มศักดิ์ มีการจัดแสดงหุ่นขี้ผึ้งของพระสุริยวงษา (เทศ สุวรรณภา) เจ้าเมืองหล่มสัก และจัดแสดงศาลา 8 เหลี่ยมจำลองซึ่งเป็นที่ว่าการศาลจังหวัดในอดีต
- หัองวัฒนธรรมล้านช้าง: นำเสนอเกี่ยวกับวัฒนธรรม ประเพณี และวิถีชีวิตของชาวไทหล่ม ได้แก่
- ประเพณีการกวนข้าวทิพย์
- ประเพณีการแห่ปราสาทผึ้ง
- ประเพณีการล่องเรือไฟน้อย
- บ้านคนไทหล่ม
- ฮูปแต้ม
- ห้องไทหล่ม: นำเสนอเกี่ยวกับชาวไทหล่ม จัดแสดงในรูปแบบหุ่นขี้ผึ้งลาวพุงขาวและหุ่นขี้ผึ้งสาวนุ่งซิ่นหัวแดงตีนก่าน
- ห้องของกินบ้านเฮา: นำเสนอเกี่ยวกับอาหารพื้นบ้านของชาวไทหล่มและอาหารแนะนำต่าง ๆ จัดแสดงในรูปแบบการจำลองอาหาร
- ห้องเฮ็ดเวียกเฮ็ดงาน: จัดแสดงการจำลองอาชีพการทำงานของชาวไทหล่ม เช่น การร่อนทองคำ และยังจัดแสดงเกี่ยวกับ "ตำนานมะขามหวานเมืองหล่ม" คือมะขามหวานปากดุก
อ้างอิง
- 1 2 ณัฐธยาน์ ทัดช่อม่วง (25 เมษายน 2016). "พิธีเปิดโครงการถนนคนเดินไทหล่ม(สายวัฒนธรรม) ประจำปี2559 เข้าสู่ปีที่ 5 และพิธีเปิดพิพิธภัณฑ์หล่มศักดิ์". องค์การบริหารส่วนจังหวัดเพชรบูรณ์. สืบค้นเมื่อ 27 ตุลาคม 2026.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "พิพิธภัณฑ์หล่มศักดิ์". ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร. สืบค้นเมื่อ 27 ตุลาคม 2026.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - 1 2 เจนจบ ยิ่งสุมล (25 กรกฎาคม 2022). "พิพิธภัณฑ์หล่มศักดิ์…เกี่ยวสายใยในวันวาน มาถักทอเป็นรูปธรรมอลังการในวันนี้". นิตยสารอนุรักษ์. สืบค้นเมื่อ 27 ตุลาคม 2026.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "พิพิธภัณฑ์หล่มศักดิ์". การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. สืบค้นเมื่อ 27 ตุลาคม 2026.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "เปิดประตูสู่ "พิพิธภัณฑ์หล่มศักดิ์" แหล่งรวมความภูมิใจของคนไทหล่ม". ผู้จัดการออนไลน์. 12 มกราคม 2017. สืบค้นเมื่อ 27 ตุลาคม 2026.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "พิพิธภัณฑ์หล่มศักดิ์". มิวเซียมไทยแลนด์. สืบค้นเมื่อ 27 ตุลาคม 2026.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
แหล่งข้อมูลอื่น
- พิพิธภัณฑ์หล่มศักดิ์ ที่เฟซบุ๊ก
- พิพิธภัณฑ์หล่มศักดิ์ ที่เว็บไซต์ฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทย ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)
- พิพิธภัณฑ์หล่มศักดิ์ ที่เว็บไซต์มิวเซียมไทยแลนด์
- พิพิธภัณฑ์หล่มศักดิ์ ที่เว็บไซต์การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย
| อำเภอ | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ประวัติศาสตร์ | |||||||||
| ภูมิศาสตร์ | |||||||||
| เศรษฐกิจ |
| ||||||||
| สังคม |
| ||||||||